Leeftijd is meer dan een getal op een paspoort. Het bepaalt mede hoe mensen naar jou kijken, wat je mag, wat je kunt en met wie je een relatie aangaat. Toch merk je steeds vaker dat mensen zich minder aantrekken van het jaar waarin ze zijn geboren. Koppels met een groot leeftijdsverschil zijn in het nieuws, op sociale media en in gesprekken aan de keukentafel. Zo was de relatie tussen ondernemer Marcel Boekhoorn en Rebecca Cabau van Kasbergen een onderwerp van gesprek in heel Nederland. Hij was 58, zij 34. Een verschil van 24 jaar. Sommige mensen vonden dat bijzonder, anderen haalden hun schouders op. Maar het zette wel aan het denken: wat vinden we eigenlijk van leeftijd als het om liefde gaat?
Wat een groot leeftijdsverschil in een relatie betekent
Een groot leeftijdsverschil tussen partners roept al eeuwenlang reacties op. In veel culturen is het normaal dat een man ouder is dan zijn partner. Maar de omgekeerde situatie, of een verschil van twintig jaar of meer, voelt voor veel mensen nog steeds ongewoon. Wetenschappers hebben onderzocht hoe zulke relaties verlopen. Uit meerdere studies blijkt dat koppels met een leeftijdsverschil van meer dan tien jaar vaker te maken krijgen met sociale druk van buitenaf. Vrienden en familie reageren soms afkeurend, wat spanning kan geven. Tegelijkertijd geven veel van zulke koppels aan dat ze bewuster kiezen voor elkaar, juist omdat ze weten dat anderen hen kritisch bekijken. Het verschil in levensfase speelt ook een rol: iemand van 34 denkt anders over kinderen, werk en de toekomst dan iemand van 58.
Hoe de samenleving denkt over ouder en jonger
De manier waarop we naar een leeftijdsverschil kijken, hangt sterk af van wie de oudere partij is. Een oudere man met een jongere vrouw wordt al snel bewonderend bekeken, terwijl een oudere vrouw met een jongere man nog altijd grappende reacties oproept. Dat verschil in beoordeling heeft alles te maken met oude verwachtingen over mannen en vrouwen. Die verwachtingen zijn langzaam aan het veranderen, maar ze zijn er nog steeds. In de wereld van bekende Nederlanders zie je dat ook terug. Beroemdheden met een grote leeftijdskloof worden gevolgd, besproken en beoordeeld alsof hun relatie iets zegt over hun karakter. Terwijl twee mensen die gelukkig zijn samen, gewoon twee mensen zijn die gelukkig zijn samen, ongeacht hun geboortejaar.
Waarom mensen zich druk maken om de jaren die iemand telt
Mensen zijn van nature geneigd om patronen te zoeken en te ordenen. Een leeftijdsverschil valt op, het is zichtbaar en meetbaar. Dat maakt het makkelijk om er iets van te vinden. Daar komt bij dat leeftijd vaak wordt gekoppeld aan macht en kwetsbaarheid. Een jongere partner wordt soms gezien als iemand die wordt beïnvloed of gebruikt, terwijl dat lang niet altijd klopt. Rebecca Cabau van Kasbergen is een zelfstandige vrouw met een eigen carrière en eigen keuzes. Dat ze kiest voor een oudere partner, is haar keuze. De discussie gaat dan ook niet alleen over die ene relatie, maar over wat we als samenleving verwachten van mensen op een bepaalde levensfase. Jongeren horen nog te studeren, vijftigers horen rustig te worden. Wie zich daar niet aan houdt, valt op.
Wat leeftijd werkelijk zegt over een relatie
Het geboortejaar van iemand zegt op zichzelf weinig over of een relatie werkt. Wat veel meer telt, zijn gedeelde waarden, respect en de bereidheid om voor elkaar te kiezen ook als het moeilijk wordt. Onderzoek naar relatietevredenheid laat zien dat communicatie en gelijkwaardigheid veel betere voorspellers zijn van een gelukkige relatie dan de leeftijden van de partners. Toch is het niet verstandig om leeftijd helemaal te negeren. Een groot leeftijdsverschil kan betekenen dat partners in verschillende levensfasen zitten, met andere wensen en verwachtingen. Die spanning lost niet zichzelf op. Openheid over wat je allebei wilt, is dan heel waardevol. Of je nu twintig jaar scheelt of twee, praten over je toekomst is altijd de basis van een sterke relatie.
Veelgestelde vragen over leeftijd en relaties
Vanaf hoeveel jaar verschil spreekt men van een groot leeftijdsverschil in een relatie?
Er is geen officiële grens, maar in de psychologie wordt een verschil van tien jaar of meer vaak gezien als een groot leeftijdsverschil in een relatie. Vanaf dat punt kunnen levensfasen, verwachtingen en sociale reacties duidelijk uiteen gaan lopen.
Hebben relaties met een groot leeftijdsverschil minder kans van slagen?
Relaties met een groot leeftijdsverschil hebben niet automatisch minder kans van slagen. Ze krijgen wel vaker te maken met druk van buitenaf en met het feit dat partners in verschillende fasen van hun leven zitten. Goede communicatie is dan nog belangrijker dan in relaties met een kleiner leeftijdsverschil.
Is het normaal dat mensen commentaar geven op een leeftijdsverschil tussen partners?
Het is helaas gangbaar dat mensen commentaar geven op een leeftijdsverschil tussen partners. Dat komt doordat we als samenleving sterke verwachtingen hebben over wat “normaal” is op een bepaalde levensfase. Die verwachtingen zijn niet altijd eerlijk of terecht.
Speelt geslacht een rol bij hoe mensen reageren op leeftijdsverschil?
Geslacht speelt zeker een rol bij hoe mensen reageren op leeftijdsverschil. Een oudere man met een jongere vrouw wordt anders beoordeeld dan een oudere vrouw met een jongere man. Dat verschil in reactie zegt meer over oude maatschappelijke verwachtingen dan over de relatie zelf.
