Leeftijd is meer dan een getal op een paspoort. Het bepaalt mede hoe mensen naar je kijken, welke kansen je krijgt en zelfs met wie je een relatie mag hebben volgens de buitenwereld. Toch zien we steeds vaker dat mensen zich daar weinig van aantrekken. Zeker als het gaat om liefde en relaties roept een groot leeftijdsverschil sterke reacties op. Waarom eigenlijk? En wat zegt het echt over twee mensen die voor elkaar kiezen?
Bekende koppels met een groot leeftijdsverschil
Een bekend voorbeeld uit de Nederlandse media is de relatie tussen zakenman Marcel Boekhoorn en Rebecca Cabau van Kasbergen. Toen hun relatie bekend werd, was hij 58 en zij 34. Dat scheelt 24 jaar. De reacties in de media en op sociale platforms waren verdeeld. Sommigen vonden het heel gewoon, anderen plaatsten vraagtekens bij de motivaties van beide kanten. Dit patroon zien we vaker bij bekende mannen met een jongere partner. Vrouwen die voor een oudere man kiezen worden soms wantrouwend bekeken, alsof geld de enige reden kan zijn. Mannen die voor een jongere vrouw kiezen worden soms bekritiseerd vanwege statusvertoon. Toch zijn er genoeg voorbeelden van zulke relaties die jarenlang goed werken.
Wat de wetenschap zegt over leeftijdsverschil in relaties
Onderzoekers hebben veel gekeken naar hoe leeftijdsverschil een relatie beïnvloedt. Uit studies blijkt dat koppels met een groot leeftijdsverschil in het begin vaak heel tevreden zijn, maar dat de tevredenheid sneller daalt dan bij koppels van vergelijkbare leeftijd. Een verschil van tien jaar of meer verhoogt ook de kans op een scheiding. Toch zijn dit gemiddelden. Ze zeggen niets over individuele gevallen. Twee mensen met gedeelde waarden, humor en levensvisie kunnen een gelukkige relatie hebben, ongeacht hoeveel jaar er tussen hen zit. Wat meer telt dan het aantal jaren, is of twee mensen op hetzelfde moment in hun leven op zoek zijn naar hetzelfde.
Hoe de samenleving omgaat met het leeftijdsverschil tussen partners
De manier waarop mensen reageren op een groot leeftijdsverschil hangt sterk af van wie de oudere partij is. Als een man ouder is dan zijn vrouw, wordt dat al eeuwenlang als normaal gezien. Omgekeerd roept het nog altijd meer verbazing op. Een oudere vrouw met een jongere man wordt in de volksmond wel een “cougar” genoemd. Dat woord alleen al zegt veel over hoe de samenleving dit soort relaties bekijkt: met een mengeling van bewondering en spot. Gelukkig verschuift dit beeld langzaam. Jongere generaties kijken minder naar het geboortejaar van een partner en meer naar de persoon zelf. Of het om een leeftijdsverschil van vijf, tien of twintig jaar gaat, de discussie erover zegt vaak meer over de toeschouwers dan over het koppel zelf.
Leeftijd op andere terreinen: werk, gezondheid en kansen
Buiten relaties speelt het aantal jaren dat iemand oud is ook een grote rol op de werkvloer en in de gezondheidszorg. Oudere werknemers worden soms als minder productief gezien, terwijl jonge sollicitanten te weinig ervaring zouden hebben. Beide beelden kloppen niet per se. Leeftijdsdiscriminatie is in Nederland bij wet verboden, maar het gebeurt nog steeds. In de gezondheidszorg speelt de biologische kant een grotere rol. Artsen kijken naar iemands leeftijd om risico’s in te schatten en behandelingen te plannen. Hoe oud iemand is, bepaalt mede welke aandoeningen waarschijnlijker zijn en hoe het herstel verloopt. Tegelijkertijd weten we dat biologische leeftijd en de leeftijd op papier niet altijd overeenkomen. Iemand van 65 kan zich en functioneren als iemand van 50, en andersom. Dat maakt het getal minder absoluut dan het lijkt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel jaar leeftijdsverschil is normaal in een relatie?
Er is geen vaste grens voor wat normaal is in een relatie. De meeste koppels in Nederland hebben een leeftijdsverschil van één tot vijf jaar. Een verschil van meer dan tien jaar komt ook voor en hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Wat telt is of beide partners op hetzelfde punt in hun leven staan en dezelfde verwachtingen hebben.
Heeft een groot leeftijdsverschil invloed op de kans op een scheiding?
Uit onderzoek blijkt dat een groot leeftijdsverschil de kans op een scheiding kan vergroten. Bij een verschil van tien jaar of meer is de kans op scheiding hoger dan bij koppels van vergelijkbare leeftijd. Toch zijn dit gemiddelden en zegt dit niets over individuele relaties.
Is leeftijdsdiscriminatie op de werkvloer verboden in Nederland?
Ja, leeftijdsdiscriminatie bij werving, selectie en ontslag is in Nederland verboden op grond van de Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid. Toch laten onderzoeken zien dat oudere werkzoekenden in de praktijk nog steeds vaker worden afgewezen dan jongere kandidaten met vergelijkbare kwalificaties.
Wat is het verschil tussen biologische leeftijd en kalenderleeftijd?
Kalenderleeftijd is het aantal jaren dat iemand geleefd heeft. Biologische leeftijd geeft aan hoe oud iemands lichaam en cellen daadwerkelijk zijn. Iemand kan op papier 60 zijn, maar biologisch gezien dichter bij 50 zitten door een gezonde leefstijl. Wetenschappers meten biologische leeftijd aan de hand van merkstoffen in het bloed en de toestand van cellen.
