Vergeten groenten zijn groenten die vroeger vaker werden gegeten of geteeld, maar daarna minder bekend werden. Voorbeelden zijn pastinaak, aardpeer, schorseneer, koolraap en winterpostelein. Je kunt ze gebruiken in bijvoorbeeld soep, salades en ovengerechten.
De naam is geen officiële indeling. Sommige van deze groenten zijn nooit helemaal verdwenen en liggen tegenwoordig weer in de winkel. Wat als vergeten geldt, verschilt ook per streek en generatie.
Welke vergeten groenten zijn er?
De lijst hieronder helpt je kiezen op smaak en gebruik. Je vindt er wortels en knollen, maar ook bladgroenten tussen.
- Pastinaak: een lichte wortel met een zoete, kruidige smaak. Lekker geroosterd of in soep.
- Aardpeer: een grillige knol met een zachte, nootachtige smaak. Geschikt voor soep, puree en de oven.
- Schorseneer: een lange wortel met een donkere schil en licht vruchtvlees. Gekookt is de smaak mild en zacht.
- Koolraap: een stevige knol met geelachtig vruchtvlees. Je kunt hem koken en als puree of in blokjes serveren.
- Meiraap: een kleine raap met een frisse, licht pittige smaak. Jonge exemplaren zijn lekker in dunne plakjes of kort gebakken.
- Raapstelen: jonge blaadjes en steeltjes met een licht pittige smaak. Gebruik ze bijvoorbeeld in stamppot of salade.
- Winterpostelein: een bladgroente met malse blaadjes en een frisse smaak. Past goed in een salade of wordt kort meegewarmd in een gerecht.
- Snijbiet: een bladgroente waarvan je zowel het blad als de stelen kunt eten. Bak de stelen iets langer dan het blad.
- Palmkool: een kool met lange, donkere bladeren. Je kunt het blad gebruiken in soep of kort bakken.
- Koolrabi: een verdikte stengel met een frisse, milde koolsmaak. Lekker in reepjes of blokjes, rauw of bereid.
- Rammenas: een stevige wortel met een scherpe smaak. Rasp er een beetje van door een salade voor extra pit.
- Wortelpeterselie: een lichte wortel met een kruidige smaak. Gebruik hem bijvoorbeeld in bouillon of rooster hem mee met andere wortels.
Paksoi wordt soms ook tot de vergeten groenten gerekend, al is die inmiddels in veel supermarkten te vinden. De lijst ligt dus niet vast.
Waarom raakten deze groenten uit beeld?
Groenten verdwijnen niet allemaal om dezelfde reden van het bord. Soms kost de teelt of oogst relatief veel werk. Andere soorten zijn kwetsbaar en daardoor lastiger te bewaren of te vervoeren. Ook veranderde de smaak van consumenten en kwamen er andere groenten en rassen beschikbaar.
Schorseneren zijn een voorbeeld van een groente die wat voorbereiding vraagt: de lange wortels moeten worden schoongemaakt en bij het schillen komt kleverig sap vrij. Een groente kan dus lekker zijn, maar toch minder handig voor wie snel wil koken.
Dat een groente hier minder bekend werd, betekent niet dat ze overal vergeten was. Sommige soorten bleven in andere landen of in particuliere moestuinen gewoon in gebruik.
Vergeten groenten kopen en kiezen
Bij een groentewinkel, op de markt of bij een lokale teler vind je vaak andere soorten dan in de supermarkt. Het aanbod wisselt per seizoen en verkooppunt. Vraag gerust hoe de groente smaakt en hoe je die kunt bereiden, zeker als je een soort voor het eerst koopt.
Let bij het kiezen op stevige wortels en knollen zonder zachte of beschimmelde plekken. Bladgroenten horen er fris uit te zien, niet slijmerig of sterk verwelkt. Een grillige vorm of wat aarde op een knol zegt op zichzelf weinig over de kwaliteit.
Koop om te beginnen een kleine hoeveelheid. Zo ontdek je of je de smaak lekker vindt, zonder dat je een hele maaltijd hoeft te baseren op een groente die je nog niet kent. Vergelijk ook de prijs: een minder gangbare soort is niet automatisch goedkoop.
Zo maak je er een eenvoudige maaltijd mee
Een ovenschotel is een makkelijke manier om verschillende wortels en knollen te proberen. Snijd bijvoorbeeld pastinaak, koolraap en aardpeer in stukken van ongeveer gelijke grootte. Meng ze met een beetje olie en peper en verdeel ze over een bakplaat.
Rooster de groenten op ongeveer 200 °C tot ze gaar en lichtbruin zijn. Reken op ongeveer 30 tot 40 minuten, afhankelijk van de grootte van de stukken. Schep ze halverwege om en prik met een vork om te controleren of ze zacht genoeg zijn. Serveer met volkorenbrood, peulvruchten of een ander onderdeel van je maaltijd.
Voor soep kun je gesneden pastinaak en een ui eerst kort bakken. Voeg bouillon toe, kook de groenten zacht en pureer ze. Begin met een kleine hoeveelheid bouillon en voeg na het pureren meer toe als je de soep dunner wilt.
Bladgroenten vragen meestal minder tijd dan stevige knollen. Voeg winterpostelein daarom pas aan het einde toe aan een warm gerecht, of gebruik de blaadjes koud. Zo blijven ze fris en hoef je ze niet onnodig lang te verhitten.
Zijn vergeten groenten een gezonde en duurzame keuze?
Vergeten groenten kunnen net als andere groenten bijdragen aan een gevarieerd eetpatroon. Welke voedingsstoffen je binnenkrijgt, verschilt per soort. Er is geen reden om aan te nemen dat een groente gezonder is alleen omdat ze het label ‘vergeten’ draagt.
De teelt en herkomst maken verschil voor de milieubelasting. Een groente van een lokale teler is niet automatisch de duurzaamste keuze: ook de manier van telen en bewaren telt mee. Vraag bij twijfel naar de herkomst en kijk wat er op dat moment verkrijgbaar is.
Houd ook rekening met je eigen reactie op een groente. Aardpeer bevat bijvoorbeeld inuline, een vezel die bij sommige mensen voor gasvorming en buikklachten zorgt. Probeer eerst een kleine portie als je niet weet hoe je erop reageert.
Veelgestelde vragen over vergeten groenten
Wat zijn de bekendste vergeten groenten?
Pastinaak, aardpeer, schorseneer en koolraap worden vaak genoemd. Ook bladgroenten zoals snijbiet en winterpostelein staan regelmatig op zulke lijstjes. Er bestaat geen officiële ranglijst.
Zijn vergeten groenten duurder dan gewone groenten?
Dat verschilt. De prijs hangt onder meer af van de soort, het seizoen en de winkel. Vergelijk de prijs per kilo, maar kijk ook hoeveel je van de groente kunt gebruiken.
Kun je vergeten groenten zelf kweken?
Ja. Van verschillende soorten zijn zaden of plantgoed verkrijgbaar. Snijbiet, meiraap en palmkool zijn voorbeelden voor de moestuin. Kies een soort die past bij de ruimte die je hebt en volg de zaai- en oogstinformatie op de verpakking.
Welke vergeten groente is geschikt om mee te beginnen?
Pastinaak is een toegankelijke keuze als je van een wat zoetere smaak houdt. Wil je liever iets fris en pittigs, probeer dan een kleine hoeveelheid meiraap of rammenas in een salade.
Begin met één onbekende groente naast iets wat je al kent. Een paar stukken pastinaak op de bakplaat of wat raapstelen door de stamppot zijn eenvoudige manieren om de smaak te ontdekken.
